Astroturystyka

Ciemne niebo w Biesach można swobodnie oglądać gołym okiem. W pogodną noc na bieszczadzkim niebie zobaczycie nawet 7 tysięcy gwiazd, dla porównania w Warszawie widać ich 3-krotnie mniej. Ważne, by wybierać punkty na wzniesieniach, w przeciwnym wypadku obserwację może zakłócić np. mgła. Dobrym miejscem na stalkowanie nieba w Bieszczadach jest parking na Przełęczy Wyżnej, punkt widokowy nad Lutowiskami albo Chata Socjologa na szczycie Otrytu. Tuż obok chaty znajduje się niewielkie obserwatorium astronomiczne z jednym z największych teleskopów w tej części Polski. Pokazy astronomiczne w Parku Gwiezdnego Nieba w Bieszczadach są organizowane od połowy kwietnia do końca października. Warto sprawdzić harmonogram na ich stronie przed przyjazdem.

Izerski Park Ciemnego Nieba w dolinie Izery i Jizerki to 75 km2 niezanieczyszczonego światłem nieba po polskiej i czeskiej stronie Gór Izerskich. Widoczność nieba w tym rejonie jest 40 razy większa niż w centrach dużych miast. W pogodną noc na izerskim niebie widać prawie 2000 gwiazd i Drogę Mleczną. Na terenie Izerskiego Parku Ciemnego Nieba organizowane są wydarzenia i pokazy astronomiczne, utworzono także edukacyjną ścieżkę odwzorowującą Układ Słoneczny w terenie w skali 1 do miliarda. Szlak zaczyna się od Słońca przy Orlu, a kończy w okolicach Chatki Górzystów. I tu ciekawostka: każda z ośmiu planet to głaz z dolnośląskich kamieniołomów, np. Ziemia to zielony serpentynit, a Uran zrobiono z rudy uranu. Na własną rękę niebo najlepiej podglądać w okolicach Stacji Turystycznej Orle i Hali Izerskiej (jej właściwa nazwa to Łąka Izerska i położona jest w dolince, wokoło są wzgórza i wysokie drzewa, więc linia horyzontu jest dość wysoko). Przy dobrej pogodzie bez trudu zobaczycie Drogę Mleczną, galaktyki, gromady gwiazd, mgławice i spadające gwiazdy. Na terenie Izerskiej Łąki znajduje się też Centrum Edukacji Ekologicznej, w którym odbywają się warsztaty i zajęcia m.in z zakresu astronomii. Więcej informacji na o godzinach otwarcia i wydarzeniach na stronie i fb

Ta przestrzeń w okolicach Puszczy Noteckiej została oczyszczona ze świetlnego smogu dzięki staraniom lokalnego astronoma-amatora Tomasza Zarasia. Dziś odbywają się tam liczne astronomiczne spotkania edukacyjne, dzięki którym udaje się wzbudzić zainteresowanie kosmosem wśród innych amatorów. Największe tematyczne wydarzenia to Tydzień Ciemnego Nieba w kwietniu oraz Noc Perseidów w sierpniu. Na jednej z pustych polan koło Izdebna powstało także zupełnie darmowe i dostępne dla wszystkich Stacjonarne Obserwatorium Astronomiczne. Można się tam wybrać o każdej porze dnia i nocy (tuż obok dostępny jest parking) i skorzystać z tego pięknego kawałka nocnego nieba.

Ta niepozorna wioska po wielu latach starań o ochronę ciemnego nieba jako 1. w Polsce i 11. w Europie dostała amerykański status Dark Sky Community. Doprowadziły do tego wieloletnie starania lokalnych aktywistów i samorządu o to, by zmodernizować całe oświetlenie zewnętrzne i wspomóc mieszkańców w wymianie oświetlenia budynków. Już od 14 lat w Sopotni odbywa się Festiwal Ciemnego Nieba, podczas którego można wysłuchać wykładów naukowców z całego świata, a także dołączyć do wspólnych obserwacji nocnego nieba. W Sopotni Działa także Obserwatorium Astronomiczne, a nawet wybudowano tam Młodzieżową Stację Kosmiczną symulującą wygląd prawdziwej przestrzeni użytkowanej przez astronautów. To przeciekawe miejsce na wypad dla astroturystów.